Tempo Medical 376 - page 20

16
TEMPO MEDICAL – MAART 2015 –
OPINIE
dan ook af of de amyloïdcascade en fosforylering van het tau-eiwit
(neurofibrillaire degeneratie) wel de oorzaak zijn van de ziekte van
Alzheimer. Misschien zijn het gewoon aanpassingsmechanismen
of een respons die de hersenen probeert te beschermen tegen een
of andere aantasting.
Om al die redenen zijn er naast Martial Van der Linden en An-
ne-Claude Juillerat dan ook almaar meer mensen die denken dat de
goedaardige of problematische verschijnselen van hersenveroudering
en van achteruitgang van de cognitieve functies moeten worden
gesitueerd in een algemenere context van het verouderen. Zij willen
komaf maken met een interventielogica die gericht is op het uitscha-
kelen van een pathogeen proces dat specifiek is voor elke ‘ziekte’
(dementie) die als een aparte ziekte wordt gezien, en in de plaats
daarvan gaan redeneren in termen van risicofactoren en preventie.
De twee auteurs betwisten het belang van neurobiologisch onder-
zoek niet, maar pleiten voor een onderzoek dat rekening houdt met
de complexiteit van de fenomenen. Volgens recente studies is er
niet alleen een genetische vatbaarheid, maar spelen ook allerhande
risicofactoren mee. Dat kan ons op het spoor zetten van preven-
tieve maatregelen. Die risicofactoren zijn onder meer onvoldoende
lichaamsbeweging, een lage scholingsgraad, een zwak sociaal-eco-
nomisch milieu, weinig cognitief stimulerende activiteiten, stress,
geen doelstellingen in het leven, een gevoel van eenzaamheid,
negatieve stereotypen over het verouderen, toxische stoffen in de
omgeving, vasculaire risicofactoren en aandoeningen, type 2-dia-
betes, een voorgeschiedenis van hersentrauma, roken, inname van
benzodiazepines, slaapstoornissen ….
Cognitieve stoornissen toegestaan
Martial Van der Linden en Anne-Claude Juillerat hekelen de klas-
sieke biomedische aanpak en verzetten zich ook tegen één van de
gevolgen ervan: de stigmatisering van het verouderen. Die stig-
matisering wordt gevoed door stereotypen van een apocalyptische
kijk op ouderdom en verouderingsverschijnselen. Ze is zelf een
risicofactor voor aftakeling van de cognitieve functies voor diegenen
die ermee worden geconfronteerd, zoals meerdere studies hebben
aangetoond. Bij het aankondigen van een diagnose van dementie
is die stigmatisering ook een oorzaak van immens psychologisch
leed voor de persoon zelf en zijn naaste familieleden, de motor van
sociale isolatie, van verlies van waardigheid en van verslechtering
van de levenskwaliteit.
Tegen die achtergrond pleiten Martial Van der Linden en An-
ne-Claude Juillerat voor een vereniging " cognitieve stoornissen
toegestaan " die zich mooi leent voor intergenerationele projecten.
Ze vinden ook dat de cultuur inzake de structuren voor een lange-
termijnopvang van bejaarden radicaal zou moeten veranderen.
(1) Le mythe de la maladie d'Alzheimer, door Peter Whitehouse en Daniel George,
vertaald door en met een voorwoord van Martial Van der Linden en Anne-Claude
Juillerat Van der Linden, Solal, 2009.
(2) Martial Van der Linden en Anne-Claude Juillerat Van der Linden,
Penser autre-
ment le vieillissement
, Mardaga, 2014.
Professor Éric Salmon, coördinerend arts van het geheu-
gencentrum en de eenheid voor neuropsychologie van
het CHU van Luik en vicevoorzitter van het cyclotronre-
searchcentrum van de Universiteit van Luik, geeft ons
zijn mening over enkele stellingen die worden verdedigd
in het boe
k Penser autrement le vieillissement
.
Denkt u zoals Martial Van der Linden en Anne-Claude
Juillerat dat de ziekte van Alzheimer en andere vormen
van leeftijdsgebonden dementie kaderen in de normale
veroudering van de hersenen en achteruitgang van de
cognitieve functies ?
Prof. E. Salmon : Slechts gedeeltelijk. Je vindt afzettin-
gen van abnormale eiwitten bij een aantal bejaarden
met of zonder cognitieve stoornissen, maar niet bij
allemaal. De vraag rijst dan waarom die niet altijd stoor-
nissen veroorzaken. Er is een alternatieve hypothese
die stelt dat die letsels normaal zijn. Het zou inderdaad
zeer goed kunnen dat we te maken hebben met een
gecompenseerde aandoening.
Het is soms moeilijk cognitieve deficits toe te schrijven
aan een specifieke aandoening. Geheugenproblemen kun-
nen meerdere oorzaken hebben en veel mensen klagen
daarover. Het gebeurt echter ook dat die problemen zo
ernstig zijn dat het bijna beledigend is om te spreken van
een normale veroudering bij mensen die komen raad-
plegen omdat ze alle tekenen van een echte aandoening
vertonen. Als iemand er niet meer in slaagt om die stoor-
nissen te compenseren, lijkt het me niet verstandig om
het bestaan van een ziekteproces te ontkennen.
Akkoord
of niet ?
1...,10,11,12,13,14,15,16,17,18,19 21,22,23,24,25,26,27,28,29,30,...54
Powered by FlippingBook